Voornaam voedsel in Ierland

De aardappel was tegen 1650 het voornaamste voedsel in Ierland geworden en dit feit zou van invloed zijn op niet alleen de geschiedenis van dit land maar ook op die van Engeland en de Verenigde Staten. Het klimaat in Ierland was te nat voor het verbouwen van graan op grote schaal en de bevolking werd, voornamelijk door de Engelse grootgrondbezitters, hoe langer hoe verder naar die gebieden gedreven die ongeschikt waren voor graanverbouw.

De aardappel gedijde er wel omdat deze op armere grond kon overleven, weinig zorg nodig had en met de hand kon worden gerooid. Ook hoefde de knol niet te worden gedorst en vermalen. Er was dus weinig werk mee gemoeid en hele gezinnen konden bestaan van een klein stukje land. Dat is de reden waarom wel gezegd is dat de aardappel ervoor gezorgd heeft dat Ierland overbevolkt raakte met een bevolking in 1840 van minstens 9 miljoen zielen, die constant op de grens van hongersnood leefde. Naar men zegt zouden dat er zeker 4 miljoen minder geweest zijn als men zich met granen, met brood dus, in leven had moeten houden.

Toen Europa dan ook in 1845 en 1846 getroffen werd door de beruchte aardappelziekte (een schimmelziekte die bij aanhoudend nat warm weer zich ongekend snel kan uitbreiden en in de winterse opslagplaatsen in de knollen in leven blijft), werd Ierland het zwaarst geteisterd, daar de bevolking er van dat ene gewas nagenoeg afhankelijk was. Naar schatting kwamen er bijna 1 miljoen leren om door verhongering en ondervoeding en daarmee samengaande epidemische ziekten als dysenterie en cholera. De deplorabele situatie was er tevens de oorzaak van dat velen vanaf die tijd het land verlieten: een emigratie die rond 1915 zijn hoogtepunt bereikte. Veel berooide, ongeschoolde Ieren vonden werk in de zich uitbreidende Britse industrie. Een nog groter aantal emigreerde naar de Verenigde Staten, waar overigens de aardappelziekte ook was uitgebroken. Bijna anderhalve eeuw eerder hadden de leren de Amerikanen met de aardappel doen kennismaken.